Purpose, post-its en participatie
Woonstichting TriadiaVerandering teweegbrengen die ertoe doet. Dat is de drijfveer van booster Marije Verhoef-Koopmans in haar werk. Marije maakt het liefst impact door haar tanden te zetten in complexe maatschappelijke vraagstukken. Zo ook voor woonstichting Triada, die actief is in de Gelderse gemeenten Heerde, Hattem en Epe. Hier ging ze aan de slag met twee opdrachten. Een gesprek over participatie, purpose én een heleboel post-its.
Nu woonstichting Triada gaat overstappen naar gebiedsgericht samenwerken (zie kader), werd Dutch Boosting Group ingeschakeld voor een tweetal opdrachten: 1. het opnieuw inrichten van de huurdersvertegenwoordiging van Triada en 2. het bestaande participatiebeleid aanscherpen en verrijken met concrete handvatten. Twee opdrachten die Marije met veel enthousiasme oppakte.
Over het project
Woonstichting Triada gaat overstappen naar gebiedsgericht samenwerken, om buurten in haar werkgebied (Hattem, Heerde en Epe) leefbaar, zorgzaam en veerkrachtig te houden. Met deze nieuwe werkwijze gaat Triada actiever de wijk in en is men meer in de wijk aanwezig, gaat Triada nóg nauwer samenwerken met gemeenten, sociale wijkteams en zorgverleners en betrekt Triada bewoners direct bij verbetertrajecten. De overstap naar gebiedsgericht samenwerken was voor Triada aanleiding om de volgende (hoofd)vraag neer te leggen bij Dutch Boosting Group: hoe kunnen participatie en de huurdersvertegenwoordiging zo worden heringericht dat deze centraal georganiseerd, lokaal uitvoerbaar zijn en daadwerkelijk gedragen worden door een afspiegeling van huurders in de verschillende gebieden, als ook door de interne omgeving van Triada? Dutch Boosting Group begon aan deze opdracht in januari 2026.
Hoe heb je het aangepakt?
“Wat ik vooral niet wilde, was vanachter een bureau oplossingen bedenken. Ik wilde de mensen waar het om gaat, de huurders in dit geval, centraal stellen. Daarvoor ben ik met sociaal beheerders mee de wijk ingegaan: mensen op straat spreken en naar bewonerskoffies bijvoorbeeld. Ik voerde zowel informele gesprekken als formelere interviews. Op die manier heb ik een goed beeld van alle betreffende gebieden gekregen. Bovendien vind ik het heel belangrijk dat ook de interne organisatie van Triada mee te nemen in alle veranderingen. Daarom onderwierp ik ook collega’s van Triada aan mijn vragen.”
Wat doe je met al die informatie?
“De eerste fase bestond vooral uit luisteren, filteren en clusteren. Wat zijn terugkerende thema’s? Ook dat deed ik voor zowel huurders als voor Triada intern. De resultaten kun je zien in het ‘Sociale Lab’: deze ruimte op kantoor hangt vol met post-its en beeldmateriaal. De aanpak die ik hanteer, heet ‘participatief actieonderzoek’; een aanpak waarbij onderzoekers en betrokkenen gelijkwaardig samenwerken en waarbij wordt uitgegaan van co-creatie. Deze methode heeft een iteratief (zich herhalend) karakter. Dat betekent dat het onderzoek, en dus ook de gesprekken, continu blijven doorlopen; ook terwijl we toewerken naar oplossingen.”
Waarom is dat belangrijk?
“Veel beleid wordt vóór mensen gemaakt; zij hebben daar zelf weinig invloed op. Dat is jammer, want daarmee stel je de mensen om wie het gaat niet centraal, terwijl zij er dagelijks mee te maken hebben. Bovendien zijn huurders een belangrijke bron van input om tot oplossingen te komen. Er ligt dus een grote kans in het raadplegen van de mensen om wie het gaat. Om Triada als organisatie bewust te maken van de vlakken waarop beslissingen worden genomen vóór bewoners, heb ik vragen die ik aan huurders heb gesteld, ook aan collega’s gesteld. Dat leverde mooie inzichten op.”
Er ligt een grote kans in het raadplegen van de mensen om wie het gaat.
“Besluitvorming moet uiteraard gebeuren met de juiste balans tussen inspraak van huurders, de organisatie zelf en de kaders van bestaande wet- en regelgeving. Daarom heb ik zoveel mogelijk verschillende mensen aangehaakt: huurders, de huidige huurdersraad, de interne organisatie, de Raad van Commissarissen en het MT. Mijn werk gaat echt door alle lagen heen.”
Wat is ervoor nodig om dat werk goed te kunnen doen?
“Waar ik altijd naar streef, is op mensniveau contact te maken en verbinding te zoeken. Dat doe ik in gesprekken, maar ook op andere manieren. Zo heb ik hier, naast gesprekken, interviews en peilingen, ook de participatiemethode ‘Photovoice’ ingezet. Daarbij brengen bewoners hun leefomgeving in beeld met behulp van foto’s. Hier hebben zowel huurders als collega’s vanuit Triada aan meegewerkt. Ik gaf iedereen twee vragen mee: welke plek in jouw huis geeft jou een thuisgevoel? En: welke plek rondom jouw huis zou jij graag willen veranderen? Bij beide vragen maakten deelnemers één foto. Na ongeveer twee weken stuurden ze de foto’s in, liet ik ze afdrukken en kwamen de groepen opnieuw bij elkaar om het geheel na te bespreken. Deze reflectiemomenten zijn deels geweest en moeten deels nog plaatsvinden. Deelnemers kunnen daarbij hun foto’s toelichten, en gezamenlijk geven we duiding en clusteren we thema’s op gebiedsniveau. Collega Ties Ludden van Dutch Boosting Group loopt vanuit interesse in de methode ‘Photovoice’ mee met dit deel van het onderzoek. Wat daar leuk aan is, is dat we samen optrekken in het analyserende deel van deze methode en dat een collega van Triada hier ook bij is aangehaakt.”
Hoe dragen participatief actieonderzoek en de Photovoice-methode bij aan de opdrachten die Dutch Boosting Group vanuit Triada gekregen heeft?
“Deze aanpak en methode helpen om antwoorden te vinden op vragen als: welke betekenis heeft participatie? Wat is het belang van huurdersvertegenwoordiging? Wat vinden wij met elkaar dat een thuisgevoel is? Bedoelen we daarmee hetzelfde? En hoe kunnen we dit vertalen naar oplossingen en handvatten, en naar processen en beleid? Het klinkt wat abstract, maar datgene wat we uit de foto’s en de reflectiegesprekken halen, vormt een startpunt voor beide opdrachten: dus zowel voor het herinrichten van huurdersvertegenwoordiging als het verrijken van het participatiebeleid. Hoe dat er precies uit gaat zien? Dat krijgt steeds meer vorm; er zijn verschillende denkrichtingen die ik ga uitwerken de komende tijd. Het mooie is: het proces op zichzelf draagt al bij aan welzijn en leefbaarheid voor huurders. Met deze methode creëren we namelijk al direct meer verbondenheid, doordat mensen met elkaar in contact komen en met elkaar in gesprek zijn. Zowel huurders onderling als huurders en Triada.”
Ik streef er altijd naar om contact te maken op mensniveau.
“Het is een iteratief proces: het is belangrijk steeds te herhalen, toetsen, huurders en collega’s binnen Triada mee te laten denken en in gesprek te blijven over de oplossingen. Daarmee is het doel om te komen tot een denkrichting, en uiteindelijk ook oplossingen, die gedragen worden door betrokkenen, en bottom-up ontwikkeld zijn. En waarbij het proces dus al geleid heeft tot meer verbondenheid en onderlinge betrokkenheid. De weg ernaartoe is minstens zo belangrijk als wat er precies uitkomt. Daarom moeten we het proces vooral de ruimte geven.”
Wat is de meerwaarde die Dutch Boosting Group biedt binnen dit project?
“Wat onze aanpak onderscheidt van die van andere consultancybureaus, is dat we niet in de standaard rollen van de woningcorporatie zitten. Dat doen we juist heel bewust niet, want complexe vraagstukken zoals deze zijn meestal niet te vangen binnen die vaststaande rollen en systemen. Bij Dutch Boosting Group kijken we naar het grotere geheel en staan we voor integraal samenwerken. Bovendien nemen we niet alles voor waar aan: we bevragen en vragen door. Die eigenschappen zijn nodig in projecten als deze. Als persoon combineer ik creativiteit met analytisch vermogen en een onderzoeksmatige aanpak. Ook dat zorgt ervoor dat ik op dit project onderscheidend te werk kan gaan.”
Hoe maakt Dutch Boosting Group maatschappelijke impact met deze opdracht?
“Met dit project dragen we direct bij aan de leefbaarheid in wijken en het welzijn van de mensen die er wonen. Dat vind ik enorm belangrijk in mijn werk: dat het ertoe doet wat wij teweegbrengen en dat veranderingen die wij nastreven maatschappelijk relevant zijn. Dat is hier het geval. Zowel voor huurders als voor de interne organisatie van Triada.”
Hoe gaat het nu verder?
“Op dit moment zitten we in de fase van het analyseren van onderzoeksopbrengsten en toewerken naar concrete oplossingen. Het is mijn wens en die van Triada om dit intern goed te borgen. Op die manier creëren we een duurzame oplossing; één die gedragen wordt door betrokkenen, intern en extern. Dat is de sociale duurzaamheid die ik nastreef: iets in gang zetten dat blijft bestaan en waar iedereen achter staat.”